1 maja 2021 roku Rugby Club LECHIA Gdańsk obchodzi 65-lecie powstania. Składając życzenia jubilatowi, wielkich sukcesów na arenie krajowej i międzynarodowej, warto przypomnieć jakie były jego początki i komu zawdzięczamy powstanie sekcji rugby w Lechii.

Rugby w Polsce pojawiło się na początku lat 20. XX wieku. Niestety po kilkuletnim epizodzie rugby zniknęło ze sportowej mapy Polski. Przyszła II wojna światowa a po niej duże zmiany w sytuacji politycznej kraju. Władze komunistyczne, które starały się ze sportu uczynić swoją tubą propagandową, patrzyły bardzo nieufnie na rugby. W ówczesnej prasie pojawiały się notatki o brutalności w tym sporcie, mylono przy tym rugby z futbolem amerykańskim. Pisano o brutalności rugby, a jednocześnie hołubiono tak brutalnemu sportowi, jakim jest boks. Można podejrzewać, że główną przyczyną tego stanu rzeczy był etos rugby, oraz to że był postrzegany jako sport klasy średniej, którą w Polsce wtedy niszczono. Dlatego też przylepiono mu łatkę brutalnego sportu burżuazyjnego, niegodnego do uprawiania w komunistycznej Polsce.

Pod koniec 1954 roku Franciszek Liszka, przedwojenny gracz rugby, założył drużynę, która funkcjonowała, oczywiście nieoficjalnie, w Kole Sportowym nr 9 Zrzeszenia Sportowego Górnik przy kopalni „Murcki”. W pierwszej połowie 1955 roku rozpoczęła działalność druga drużyna tym razem w Kole Sportowym nr 3 w Zrzeszeniu Sportowym Górnik przy kopalni „Katowice”. Animatorem jej powstania był Ramon Torrents – hiszpański emigrant, który przed przyjazdem do naszego kraju grał w rugby w Hiszpanii. Wkrótce kilka innych ośrodków w Polsce wyraziło zainteresowanie grą w rugby.

1956.06.23.Pierwszy mecz rugby na Wybrzeżu
1956.06.23.Pierwszy mecz rugby na Wybrzeżu

Zainteresowanie grą w rugby, jakie pojawiło się wtedy w Polsce, zainspirowało dwóch dziennikarzy Wojciecha Giełżyńskiego z tygodnika „Dookoła Świata” i Andrzeja Karpińskiego ze „Sportowca” do rozpropagowania tej dyscypliny w Polsce. We wrześniu 1955 roku obie redakcje złożyły w Głównym Komitecie Kultury Fizycznej (w skrócie GKKF) propozycję zorganizowania rugby w Polsce. 15 listopada 1955 roku Giełżyński, Karpiński oraz Jerzy Woydyłło (dziennikarz „Dookoła Świata”) zwołali w Warszawie Zjazd Założycielski, który wybrał Komitet Organizacyjny Polskiego Związku Rugby pod przewodnictwem Andrzeja Karpińskiego. Ówczesne władze GKKF przychylnie ustosunkowały się do propozycji organizacji rugby w Polsce. Efektem tego było rozporządzenie (z 14 grudnia 1955 r.) ówczesnego ministra sportu Włodzimierza Reczka o wprowadzeniu rugby na listę dyscyplin sportowych oficjalnie uprawianych w Polsce.

Nie czekano na oficjalne zezwolenie i tworzono drużyny rugby. I tak na przykład w Warszawie już w październiku 1955 roku treningi rozpoczęto w kołach sportowych ZS Start. Nieco później zorganizowali się studenci warszawskiego AWF-u.

Również w Gdańsku rugby trafiło na podatny grunt. Początki rugby w Lechii nierozłącznie związane są z postacią Henryka Hodiaka. Pan Henryk urodził się we Francji, gdzie grał w młodzieżowym zespole rugby ASR Roanne. Do Polski przyjechał w 1950 roku, a dwa lata później rozpoczął naukę w gdańskim Technikum Wychowania Fizycznego, gdzie szybko znalazł kolegów chętnych do rugby.

1956.06.29.Za 2 miesiące rugbiści rozpoczną oficjalne rozgrywki
1956.06.29.Za 2 miesiące rugbiści rozpoczną oficjalne rozgrywki

W Technikum Wychowania Fizycznego Hodiak znalazł wielkiego sprzymierzeńca i zwolennika gry w rugby. Był nim ówczesny wykładowca tej szkoły Sławomir Zieleniewski, jednocześnie znany trener lekkoatletyki i działacz Terenowego Koła Sportowego Lechia. Według relacji Henryka Hodiaka pierwsze treningi a właściwie zabawy w rugby odbywały się w kilku miejscach, jednak najważniejszym miejscem treningu była plaża w Sopocie-Kamiennym Potoku, niedaleko internatu TWF. Grano tam nie piłką do rugby, ale do futbolu amerykańskiego.

Pod koniec 1955 roku w Gdańsku istniały dwa środowiska zainteresowane rugby i próbujące w nie grać. Te środowiska to grupa studentów, a jednocześnie zawodników i działaczy sekcji lekkoatletycznej AZS Politechniki Gdańskiej oraz wspomniana grupa uczniów gdańskiego Technikum Wychowania Fizycznego.

Trener Alfons Zeda podczas zajęć pierwszego kursu instruktorskiego w marcu 1956 roku
Trener Alfons Zeda podczas zajęć pierwszego kursu instruktorskiego w marcu 1956 roku, H. Hodiak siedzi czwarty od lewej

14 stycznia 1956 roku odbyła się w Warszawie pierwsza ogólnopolska narada aktywu rugby, na którym między innymi postanowiono przeprowadzić kurs instruktorski pod kierunkiem Alfonsa Zedy, trenera z Czechosłowacji. Kurs ten przeprowadzono w dniach 2–22 marca w Warszawie. Wśród blisko 60. kursantów był Henryk Hodiak.

Hodiak po powrocie z kursu rozpoczął, wraz z kolegami z TWF-u, intensywne starania w celu powołania sekcji rugby. Początkowym kierunkiem działań było koło sportowe przy TWF działające w ramach Zrzeszenia Sportowego Zryw. Technikum Wychowania Fizycznego miało wtedy siedzibę przy ul. Traugutta 73 w Gdańsku-Wrzeszczu w budynkach wybudowanych w latach 40. XX wieku, tuż przy stadionie będącym wtedy we władaniu Rady Okręgowej ZS Budowlani Gdańsk. Na stadionie siedzibę miało Terenowe Koło Sportowe LECHIA wchodzące w skład ZS Budowlani Gdańsk. Tak bliskie sąsiedztwo ze znaną sportową instytucją spowodowało zmianę kierunku działań zmierzających do powołania sekcji rugby w TKS Lechia. Było to niełatwe, ale przyszli rugbiści mieli sprzymierzeńców. Byli to przede wszystkim wspomniany wcześniej Sławomir Zieleniewski oraz Stanisław Michowski ówczesny dyrektor TWF.

H. Hodiak, pierwszy z prawej, na zgrupowaniu kadry Polski w 1958 roku
H. Hodiak, pierwszy z prawej, na zgrupowaniu kadry Polski w 1958 roku

Udało im się przekonać do idei powołania sekcji rugby najważniejszych członków rady (zarządu) TKS Lechia, w tym przewodniczącego Rady Andrzeja Kuleszę, wiceprzewodniczącego Tadeusza Mazurkiewicza oraz Stefana Kowalskiego, który pełnił funkcję gospodarza w TKS Lechia (odpowiednik dzisiejszego dyrektora klubu). Ludzie ci wraz z Henrykiem Hodiakiem są uważani za założycieli sekcji rugby w Lechii Gdańsk. Oficjalną datą powołania sekcji rugby w gdańskiej Lechii jest 1 maja 1956 roku. Pierwszym trenerem został Henryk Hodiak, zaś pierwszym kierownikiem sekcji – Stefan Kowalski.

Takie były początki rugby w Lechii.

O AUTORZE
DarioB
Author: DarioBWebsite: https://www.dariob.net/
Redaktor Naczelny
Z portalem Lechia.net związany od 2003 roku. Wcześniej głównie foto, obecnie badanie historii Klubu.
Ostatnio napisane przez autora